Jak nauczyć się języka czeskiego samodzielnie?

Nauka czeskiego

Nauka czeskiego od dawna chodzi Ci po głowie, ale…nie wiesz jak się za to zabrać? W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć, aby samodzielnie (i efektywnie) nauczyć się języka czeskiego .

nauka czeskiego flaga czek i kobieta na rozowym tle

 Chcesz uczyć się języka czeskiego na kursie online? Tutaj udało mi się znaleźć dobry kurs – teraz możesz przetestować kurs przez 24 h za darmo.

Nauka czeskiego – najważniejsze informacje w pigułce

  • Czeski należy do tej samej grupy językowej co polski, czyli zachodniosłowiańskim (jest w niej również słowacki).
  • Po czesku mówi około 11 milionów osób, z czego około 10 mieszka w Czechach.
  • Tak jak nasz rodzimy język český jazyk charakteryzuje się rozbudowaną koniugacją i deklinacją (czyli odmianą rzeczownika i czasownika).
  • Alfabet czeski pochodzi z Łaciny, jednak został wzbogacony o znaki diakrytyczne (litery ze specyficznymi kreseczkami na górze).
  • Żeby uzyskać certyfikat znajomości czeskiego, można przystąpić do jednego z dwóch egzaminów: CCE (przygotowany przez Uniwersytet Karola) lub międzynarodowego TELC.

5 powodów, dla których nauka czeskiego jest prosta

Czeski i same Czechy kojarzą się Polakom przede wszystkim z klasycznymi już kreskówkami z telewizji, piękną i bogatą w mosty Pragą, a także niesamowitymi widokami z czeskiej strony Tatr. Jeśli chodzi o język, jesteśmy w pozycji uprzywilejowanej, bowiem należymy do jednej grupy języków. Spotkamy więc wiele podobieństw, ale też wielu fałszywych przyjaciół wśród słownictwa i zagwozdki gramatyczne. Skupmy się jednak najpierw na tych pierwszych, przyjemnych aspektach nauki czeskiego.

  1. Dzięki podobnemu do polskiego brzmieniu wielu słów często znaczenie tych nieznanych możemy odszyfrować z kontekstu.
  2. Podstawy gramatyki są całkiem podobne do polskiego. W obu językach mamy 7 przypadków rzeczownika.
  3. W czeskim przypadek rzeczownika nie zmienia się w zdaniu przeczących (czyli coś na kształt mam pies lub nie mam pies).
  4. W czeskim występują tylko trzy czasy.
  5. Znając niemiecki, możesz odgadnąć znaczenie kalek językowych pochodzących z tego języka.

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu czeskiego online (24 h)

nauka czeskiego zamek w czechach

Nauka czeskiego online – czy można nauczyć się samodzielnie?

To, jaką metodę nauki wybierzesz, powinno zależeć od Twoich preferencji i umiejętności. Niektórzy wolą poznawać go w grupie, a inni cenią sobie indywidualne tempo pracy i niezależność. Samodzielna nauka czeskiego jest jak najbardziej możliwa i to bez wychodzenia z domu, a często nawet bez wydawania dużych pieniędzy.

Mając dostęp do Internetu, bez problemu znajdziesz np. dopasowanie do Twojego poziomu filmik na YouTubie. Oprócz tego możesz słuchać czeskiego radia i podcastów, żeby mieć kontakt z językiem mówionym, co jest ogromnie ważne.

Najlepiej podzielić sobie materiały na te typowo służące do nauki i porządkowania wiedzy oraz dodatkowe, czyli właśnie vlogi, seriale, książki po czesku. Do pierwszej grupy warto zaliczyć dobry kurs czeskiego online, który pozwoli Ci wyrobić nauk codziennego siadania nad czeskim nawet na paręnaście minut.

Samodzielna nauka czeskiego – jakie kursy polecam?

Rynek aplikacji do języków i stron do nauki jest obecnie na tyle rozbudowany, że może być Ci trudno zdecydować co wybrać na początek nauki.

Dobra wiadomość jest taka, że jest coraz więcej dobrych kursów w sieci i każdy znajdzie coś dla siebie. Ja osobiście mam dobre  doświadczenia z kursami 17 Minute Language. Wiem, że oferują też kurs języka czeskiego tutaj:

  • Mogłam z niego korzystać w każdym miejscu, bo działał na telefonie, tablecie i laptopie bez zbędnych aplikacji.
  • Każde słowo jest z wymową czeskiego lektora (a nie z syntezatorem mowy, jak to często bywa na innych kursach).
  • Największą zaletą kursu jest wg. mnie algorytm robienia powtórek. System SRS (Spaced Repetition System) podsuwał mi słówka do powtórek tak długo, aż zagościły na zawsze w mojej pamięci długotrwałej.
  • Kurs jest prosty w obsłudze i codziennie klarownie prezentuje nowy materiał.

Jak wygląda nauka czeskiego z kursem 17 Minute?

Długo by tu opowiadać. Postaram się tak w skrócie:

  • Codziennie przyswajasz nowe słówka wraz z interaktywnymi fiszkami. Te są z kolei zawsze z obrazkiem przykładowym zdaniem i wymową przez natywnego lektora (a nie jak to w wielu kursach z syntezatorem mowy). Ah – podczas nauki zmieniają się kolory ekranu , a w tle słyszysz muzykę. Nie przypadkową, tylko binaural beats. Dzięki tej kombinacji uczysz się efektywniej . Dzięki temu uczysz się krócej – no i tajemnica 17 minut dziennie powoli zostaje wyjaśniona. 🙂
  • Oprócz tego otrzymujesz tematyczne teksty do czytania i odsłuchania , a następnie… 
  • Wykonujesz dopasowane do tematu tekstów i Twojego poziomu interaktywne i różnorodne ćwiczenia (np. trening budowy zdań, uzupełnianie luk, pisanie ze słuchu, tekst z lukami i wiele innych)
  • Powtarzasz – w międzyczasie . Podczas kiedy odkrywasz kolejne fiszki z nowymi słówkami, algorytm „wplata” Ci do powtórek słówka, które już poznałeś. Powtórki bazują jak wspomniałam na systemie SRS (Spaced Repetition System).  W skrócie – algorytm zadba o odpowiednią częstotliwość powtarzania nowego słownictwa. Jest to według wielu lingwistów jedyny i słuszny sposób na to, by nie zapominać. Mogę tylko potwierdzić z doświadczenia – działa.

I 17 minut zleciało – oczywiście możesz uczyć się dłużej niż 17 minut. Autorzy kursy jednak zdają się sprawę, że większość z nas nie grzeszy nadmiarem czasu.

Poza tym, w nauce języków obcych ważna jest regularność – a nie ilość. Spróbuj najpierw wkomponować te 17 minut, ale codziennie – a później martw się o to, że za mało. 🙂

Moja rada – zanim zdecydujesz się na jakiś kurs , najpierw go przetestuj: 

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu czeskiego online (24 h)

nauka czeskiego czeskie jedzenie

Czym charakteryzuje się język czeski?

Mimo że wiele Polaków ma jako-taki pogląd na czeski naród i jego kulturę, ich język jest dla większości z nas nieznany. Warto dowiedzieć się chociaż podstawowych informacji na temat mowy naszych sąsiadów.

  • Akcent w większości czeskich wyrazach pada na pierwszą sylabę.
  • Szyk jest elastyczny, a funkcje poszczególnych wyrazów sygnalizują przypadki (jest ich 7), czyli odpowiednie końcówki.
  • Czasownik odmienią się przez osoby, więc nie trzeba używać z nimi zaimków (jak np. w angielskim).
  • Dorośli zazwyczaj mówią do siebie na „wy”.
  • Rzeczowniki posiadają jeden z trzech rodzajów gramatycznych (jak w polskim). U dużej liczby wyrazów można go rozpoznać po końcówce.

Nauka czeskiego od podstaw – gdzie zacząć?

Poziom A możesz opanować w domu, korzystając z kursu językowego online. Niezależnie jednak od metody nauki nie ruszysz z miejsca, jeśli nie przyswoisz czeskiego alfabetu i wymowy.

Alfabet czeski

Został oparty na alfabecie łacińskim, więc nie powinnaś/powinieneś mieć z nim większych trudności. Ma jednak więcej liter niż alfabet polski, ponieważ w czeskim występują różne znaki diakrytyczne. Oto alfabet czeski:

A, Á, B, C, Č, D, Ď, E, É, Ě, F, G, H, Ch, I, Í, J, K, L, M, N, Ň, O, Ó, P, Q, R, Ř, S, Š, T, U, Ú, Ů, V, W, X, Y, Ý, Z, Ž.

Jak widzisz, jest kilka nowości. Teraz kilka informacji o wymowie:

  • Po pierwsze czeskie samogłoski dzieli się na krótkie i długie (te z kreseczką nad nimi).
  • Istnieją trzy dyftongi: ou, au, eu.
  • Pary Ú i Ů oraz I/Í i Y/ Ý wymawia się tak samo.
  • Głoski mogą ulegać tzw. asymilacji, czyli jeśli w słowie występują obok siebie spółgłoska miękka i twarda (np. vk, kd, sb), to pierwsza zmienia swoją dźwięczność, dopasowując się do drugiej (w podanych przykładach powstaną więc głoski wk, gd, zb).

Wymowę spółgłosek najlepiej poznawać na przykładzie konkretnych słów i z wymową czeskiego lektora. Będziesz miał(a) taką możliwość na samodzielnym kursie językowym online lub z nauczycielem.

Podstawowe słowa po czesku z wymową

Po zapoznaniu się z alfabetem czas na podstawowe słówka po czesku. W tabeli poniżej znajdziesz kilka podstawowych słówek po czesku wraz z wymową. Poniższe słówka, jak i wymowa są z wspomnianego wyżej kursu 17 Minute Language.

Jeżeli chcesz nauczyć się więcej słówek po japońsku, kliknij tutaj.

takAno
nieNe
możeMožná
w porządku / dobrze / ok

OK
Dziękuję!
Děkuji!
Proszę! (odpowiedź na dziękuję) (m/f)
Prosím!
Przepraszam,...Promiňte,...
Przykro mi bardzo. (m/f)
To mě mrzí.

Podstawowe zwroty po czesku z wymową

Teraz zaczyna robić się ciekawie – przed Tobą podstawowe zwroty po czesku. W tabeli poniżej znajdziesz tylko niektóre z podstawowych zwrotów po czesku.

Jeśli chcesz nauczyć się więcej podstawowych zwrotów po czesku wraz z wymową – kliknij tutaj

Nazywam się …

Jmenuji se ...
Pochodzę …Jsem ...
Mam ... lat.
Je mi ... let.
Jestem żonaty. / Jestem zamężna. / Nie jestem żonaty. / Nie jestem zamężna.Jsem vdaná (ženatý)./ Nejsem vdaná (ženatý).
Podróżuję sam. / Podróżuję sama. / Nie podróżuję sam. / Nie podróżuję sama.Cestuji sám./ Necestuji sám.
Podróżuję z ...
Cestuji s ...
Nie mówię po czesku.
Nemluvím česky.
Nie rozumiem tego. (m / f)
Tomu nerozumím.
Czy mówi pan po...? / Czy mówi pani po...? (m/f)
Mluvíte ...?

Jak nauczyć się czeskiego? 

Wymowa

Mimo podobieństw między różnymi językami słowiańskimi dogadanie się po czesku bez znajomości zasad wymowy może doprowadzić do problemów w komunikacji (słowa mogą różnić się np. tylko akcentem). W języku czeskim wymowa ma kilka specyficznych cech, ale dla Polaka (który także ma wynalazki typu ź, czy ć) są one w pełni możliwe do opanowania.

Dlatego na samym początku skup się nico bardziej na nauce alfabetu i wymowie wszystkich dźwięków. Wtedy będziesz mogła/mógł uczyć się każdego nowego słowa z wymową czeskiego lektora i Twój czeski „nabierze kształtów”.

Słownictwo

Na pewno spotkasz na każdym etapie nauki słówka brzmiące znajomo. Zawsze jednak zakładaj, że może znaczyć coś innego i sprawdzaj ich polskie tłumaczenie. W czeskim jest bowiem wiele „fałszywych przyjaciół”. Takie wyrazy powodują zazwyczaj wiele śmiechu przy nauce, co nie zmienia faktu, że nie można bagatelizować nauki czeskiego słownictwa.

Jak uczyć się słówek? Najogólniej mówiąc – przez ich powtarzanie. Sposobów nauki powtórek jest tyle, co uczniów. Wielu z nich robi jednak zasadniczy błąd – powtarza dużo słówek przez krótki czas.

Jeśli chcesz uczyć się efektywnie i szybko, skorzystaj raczej z metody „mniej a częściej”. Taki sposób został wykorzystany w algorytmie systemu inteligentnych powtórek SRS. Sprawdź, jak to działa, korzystając za free z kursu z metodą SRS przed 24 godziny.

Słuchanie

Czeski jest niezwykle przyjemny dla ucha, posiada wiele miękkich dźwięków. Dlatego już od pierwszych lekcji warto (i należy) przyzwyczajać się do jego melodii, bo pomoże nam w efektywnej nauce. Dzięki osłuchiwaniu się z językiem obcym szybciej polepszysz także swoją własną wymowę.

Czego słuchać? To zależy od tego, co Cię interesuje, żebyś mógł mieć z tej nauki też przyjemność. Mogą to być czeskie seriale, kreskówki, filmiki, audycje radiowe, czy podcasty.

Gramatyka

Samodzielne budowanie zdań jest możliwe nie tylko dzięki bogatemu słownictwu, ale w dużej mierze dzięki znajomości gramatyki. Nie powinno się jej zaniedbywać, dlatego już na początku nauki czeskiego należy zaopatrzyć się w książkę do gramatyki dopasowaną do polskiego ucznia.

Jeżeli nie poświęcisz wystarczająco uwagi opanowaniu zasad gramatycznych, zaczniesz mówić z błędami, które później trudno będzie wyeliminować. Pamiętaj, że na samej teorii nie ujedziesz daleko – potrzebna jest odpowiednia dawka ćwiczeń.

Nauka czeskiego – czy czeski jest trudny?

Trudno odpowiedzieć mi na to pytanie, bowiem można to ocenić tylko przez pryzmat wcześniej nabytych umiejętności językowych. Dla Polaków czeski raczej będzie łatwiejszy niż dla Anglików. Osoby, które nauczyły się czeskiego, raczej są zdania, że szybko można zacząć układać pierwsze zdania. Dodatkowym atutem jest podobny alfabet.

Certyfikaty i egzaminy

Certyfikowany egzamin z języka czeskiego to w skrócie CCE. Można go zdawać w Pradze, a także w Polsce np. w Warszawie lub Katowicach na jednym z 5 poziomów, od A1 do C1. TELC natomiast można zdawać tylko na B2 w Krakowie. Oba są ważne bezterminowo.

Podsumowanie – 7 sprawdzonych rad, jak uczyć się czeskiego (samodzielnie)

  1. Zacznij od skonstruowania planu działania. Zawrzyj w nim odpowiedzi na pytanie, ile czasu chcesz poświęcać na naukę, z czego chcesz się uczyć i jakie są Twoje cele? Możesz je ustalać z tygodnia na tydzień albo z miesiąca na miesiąc, jeśli trudno Ci będzie ułożyć plan np. na cały rok.
  2. Motywacja jest konieczna, by wystartować z nauką języka, jak i wielu innych sprawności. Potem jednak przyda Ci się nawyk, bo motywacja szybko znika – powstaje przecież na bazie emocji. Postaraj się więc zwłaszcza na początku nie ulegać wymówkom i codziennie robić choć trochę.
  3. Ucz się krócej, ale rób to regularnie i w skupieniu. Da Ci to o wiele więcej niż bezmyślne godzinne powtarzanie słówek przy włączonej telewizji.
  4. À propos słówek – przykładaj dużą wagę do powtórek. Możesz tego dokonać z systemem SRS, który sam zadba o Twoją systematyczność.
  5. Zdobądź dobrą książkę do nauki czeskiej gramatyki i przerabiaj ją systematycznie. Nigdy nie bagatelizuj teorii. Dzięki opanowaniu reguł gramatycznych będziesz mogła/mógł podwyższać swoje poziomy zaawansowania w języku.
  6. Rób dużo ćwiczeń. W ten sposób poznasz konteksty, w których może być użyta dana struktura językowa i zrozumiesz, jak funkcjonuje język.
  7. Otaczaj się językiem czeskim. Oprócz materiałów typowo dydaktycznych szukaj w Internecie twórczości Czechów, która Cię zainteresuje (książki, muzyka, kino – co tylko sprawi Ci przyjemność).

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu czeskiego online (24 h)

Czechy mają obcokrajowcom wiele do zaoferowania zarówno pod względem kultury i zabytków, jak i samego narodu – są to osoby serdeczne, otwarte i gościnne. Nauka języka czeskiego to doskonały trening dla mózgu, ale także poszerzanie swoich kwalifikacji na rynku pracy i przede wszystkim doświadczeń kulturowych.

Nie odkładaj więc rozpoczęcia nauki i zwalcz stres początkującego – też go miałam i szybko przekonałam się, że znika już na pierwszej lekcji nowego języka.

Anna Zwolinska