Jak nauczyć się języka ukraińskiego samodzielnie?

Nauka ukraińskiego

Nauka ukraińskiego od dawna chodzi Ci po głowie, ale…nie wiesz jak się za to zabrać? W tym przewodniku znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć, aby samodzielnie (i efektywnie) nauczyć się języka ukraińskiego.

nauka ukrainskiego kobieta na rozowym tle i flaga ukrainy

Chcesz uczyć się języka ukraińskiego samodzielnie? Kliknij tutaj i przetestuj za darmo kurs ukraińskiego online.

Nauka ukraińskiego – najważniejsze informacje w pigułce

  • Ukraiński tak jak rosyjski czy białoruski należy do grupy języków wschodniosłowiańskich.
  • Posługuje się nim około 45 milionów osób, nie tylko na Ukrainie (gdzie ma status języka urzędowego), ale także w Polsce, Rosji, Kanadzie, Mołdawii, USA i na Białorusi.
  • W ramach ukraińskiego istnieją trzy grupy dialektalne.
  • Cyrylica ukraińska różni się nieco od rosyjskiej. Inna jest także fonetyka.
  • W Polsce publikowanych jest kilka czasopism dla ukraińskiej mniejszości narodowej.
  • Certyfikat ze znajomości ukraińskiego można uzyskać, zdając egzamin organizowany przez Uniwersytet Warszawski na poziomach od B1 do C2.

5 powodów, dla których nauka ukraińskiego jest prosta

Kultura i historia Ukrainy zyskują w świadomości Polaków coraz więcej miejsca. Zwrócono bowiem uwagę na możliwości, jakie znajomość języka tego pięknego kraju daje na polu edukacyjnym i zawodowym. Co więcej, podobieństw między polskim a ukraińskim jest więcej, niż między polskim a rosyjskim, czy czeskim! Zaskoczona/-y? To poznaj jeszcze kilka cech charakterystycznych ukraińskiego, które sprawią, że nauka wielu aspektów języka pójdzie Ci szybko i bezproblemowo:

  1. Ukraińska odmiana cyrylicy nie jest trudna do opanowania. Znaki można łatwo opanować poprzez ćwiczenie ich pisowni, a wymowa niektórych liter jest tożsama z wymową polską.
  2. Ukraiński zawiera polonizmy, czyli wyrazy pochodzące z polskiego.
  3. Do ukraińskiego trafiły również zapożyczenia z łaciny, dzięki czemu znaczenie wielu słów odgadniemy, znając angielski czy niemiecki.
  4. W ukraińskim występują tylko 4 czasy (w tym czas przeszły, który tak jak w polszczyźnie jest praktycznie nieużywany i uznany za archaiczny).
  5. Rzeczowniki ukraińskie tak jak polskie mogą mieć jeden z trzech rodzajów: żeński, męski lub nijaki.

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu ukraińskiego online (24 h)

nauka ukrainskiego grupa przyjaciol mowi po ukrainsku

Nauka ukraińskiego online – czy można nauczyć się samodzielnie?

Mimo że jak najbardziej cenię sobie dobre kursy językowe z nauczycielem, w XXI wieku nie są one konieczne do samodzielnego opanowania języka. Oprócz tego uważam, że wyjazd do kraju, w którym włada się danym językiem, nie jest koniecznością w jego nauce. Może być raczej nagrodą, kiedy już samodzielnie znajdziemy się na pożądanym poziomie.

Żeby nauka była efektywna, a także przyjemna warto zanurzyć się w ukraińskim języku i kulturze, szczególnie że ma wiele wspólnego z dziejami Polski.

Można to zrobić, szukając w Internecie materiałów dopasowanych do Twojego poziomu. Na początku nauki idealnym rozwiązaniem jest dobry kurs ukraińskiego online, który poda Ci wiedzę „na tacy” w uporządkowany sposób.

Samodzielna nauka ukraińskiego – jakie kursy polecam?

Obecnie rynek aplikacji do nauki języków i kursów online jest bardzo rozwinięty. Ja miałam okazję uczyć się kilku języków obcych  z kursami 17 Minute i byłam zadowolona. Widziałam, że mają również kurs języka ukraińskiego tutaj. Kursy polubisz  m.in. za:

  • bardzo łatwą obsługę,
  • bezproblemowe działanie na tablecie, telefonie i laptopie,
  • wymowę ukraińskiego lektora, która towarzyszy każdemu nowo poznanemu słowu,
  • system inteligentnych powtórek SRS (Spaced Repetition System), dzięki wbudowanemu algorytmowi powtarzasz mówiąc w skrócie tak, że nie zapominasz nowych słówek 🙂
  • przejrzystą strukturę kursu – zawsze dokładnie wiesz, czego masz się nauczyć danego dnia.

Jak wygląda nauka ukraińskiego z kursem 17 Minute Language?

Długo by tu opowiadać. Postaram się tak w skrócie:

  • Codziennie przyswajasz nowe słówka wraz z interaktywnymi fiszkami. Te są z kolei zawsze z obrazkiem przykładowym zdaniem i wymową przez natywnego lektora (a nie jak to w wielu kursach z syntezatorem mowy). Ah – podczas nauki zmieniają się kolory ekranu , a w tle słyszysz muzykę. Nie przypadkową, tylko binaural beats. Dzięki tej kombinacji uczysz się efektywniej . Dzięki temu uczysz się krócej – no i tajemnica 17 minut dziennie powoli zostaje wyjaśniona. 🙂
  • Oprócz tego otrzymujesz tematyczne teksty do czytania i odsłuchania , a następnie… 
  • Wykonujesz dopasowane do tematu tekstów i Twojego poziomu interaktywne i różnorodne ćwiczenia (np. trening budowy zdań, uzupełnianie luk, pisanie ze słuchu, tekst z lukami i wiele innych)
  • Powtarzasz – w międzyczasie . Podczas kiedy odkrywasz kolejne fiszki z nowymi słówkami, algorytm „wplata” Ci do powtórek słówka, które już poznałeś. Powtórki bazują jak wspomniałam na systemie SRS (Spaced Repetition System).  W skrócie – algorytm zadba o odpowiednią częstotliwość powtarzania nowego słownictwa. Jest to według wielu lingwistów jedyny i słuszny sposób na to, by nie zapominać. Mogę tylko potwierdzić z doświadczenia – działa.

I 17 minut zleciało – oczywiście możesz uczyć się dłużej niż 17 minut. Autorzy kursy jednak zdają się sprawę, że większość z nas nie grzeszy nadmiarem czasu.

Poza tym, w nauce języków obcych ważna jest regularność – a nie ilość. Spróbuj najpierw wkomponować te 17 minut, ale codziennie – a później martw się o to, że za mało. 🙂

Moja rada – zanim zdecydujesz się na ten czy inny kurs online, najpierw warto go przetestować:  

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu ukraińskiego online (24 h)

Czym charakteryzuje się język ukraiński?

Im szybciej poznasz podstawowe cechy ukraińskiego, tym szybciej wystartujesz z bezstresową i dynamiczną nauką. Co warto wiedzieć na początek?

  • Rzeczowniki mogą odmieniać się na 4 sposoby, w zależności od końcówki i rodzaju. Istnieje 7 przypadków.
  • Rzeczowniki dzielą się także na grupy twardą, miękką i mieszaną, co również jest warunkowane przez ich końcówki.
  • Czasowniki tak jak w polskim odmieniają się przez osoby czasy, strony i tryby, a także aspekty (co robić? vs. co zrobić?). Czynność zakończona (dokonana) jest sygnalizowana odpowiednim przedrostkiem.
  • Bezokolicznik zawsze kończy się literami -ти.
  • W wymowie ukraińskiej dużą rolę gra akcent, który raczej rzadko (w przeciwieństwie to rosyjskiego) zmienia się w różnych formach jednego słowa.

Nauka ukraińskiego od podstaw – gdzie zacząć?

Początki nauki ukraińskiego to czas przede wszystkim ćwiczenia pisowni i wymowy. Dzięki poznaniu cyrylicy będziesz mogła/mógł rozwijać zasób słownictwa i poznawać nowe reguły gramatyczne.

Alfabet ukraiński

Poznaj litery wchodzące w skład ukraińskiej odmiany cyrylicy i ich odpowiedniki w polskiej fonetyce:

А, а – (a)

Б, б – (b)

В, в – (w)

Г, г – (g/h)

Ґ ґ – (g)

Д, д – (d)

Е, е – (e)

Є є – (e)

Ж, ж – (ż)

З, з – (z)

И, и – (y)

I, i – (i)

Ї ї – (ji)

Й, й – (j)

К, к – (k)

Л, л – (l)

М, м – (m)

Н, н – (n)

О, о – (o)

П, п – (p)

Р, р – (r)

С, с – (s)

Т, т – (t)

У, у – (u)

Ф, ф – (f)

Х, х – (h)

Ц, ц – (ts/c)

Ч, ч – (cz)

Ш, ш – (sz)

Щ, щ – (szcz)

ь – znak miękki

Ю, ю – (ju)

Я, я – (ja)

ъ – znak twardy

W skład ukraińskiej cyrylicy wchodzą również 4 dwuznaki:

ДЗ дз – (dz)

ДЖ дж – (dż)

ЬО ьо – (miękki znak z O)

ЙО йо – (jo)

Potraktuj tę listę jako bazę do dalszej nauki. Najlepiej będzie, jeśli teraz poszukasz na YouTube’ie filmiku, który przedstawi Ci faktyczne brzmienie poszczególnych głosek Jeśli chodzi o naukę pisowni, pamiętaj, że pismo ręczne nieco różni się od cyfrowego, więc skorzystaj również z książki do ukraińskiego lub materiałów internetowych, które ilustrują zapis cyrylicy.

Podstawowe słowa po ukraińsku z wymową

Po zapoznaniu się z alfabetem czas na podstawowe słówka po ukraińsku. W tabeli poniżej znajdziesz kilka podstawowych słówek po ukraińsku wraz z wymową. Poniższe słówka, jak i wymowa są z wspomnianego wyżej kursu 17 Minute Language

Jeżeli chcesz nauczyć się więcej słówek po ukraińsku, kliknij tutaj.

takтак
nieні
możeможливо
w porządku / dobrze / ok

окей
Dziękuję!
Дякую!/ Спасибі!
Proszę! (odpowiedź na dziękuję) (m/f)
Будь ласка!
Przepraszam,...Вибач(те),...
Przykro mi bardzo. (m/f)
Вибач(те).

Podstawowe zwroty po ukraińsku z wymową

Teraz zaczyna robić się ciekawie – przed Tobą podstawowe zwroty po ukraińsku. W tabeli poniżej znajdziesz tylko niektóre z podstawowych zwrotów po ukraińsku.

Jeśli chcesz nauczyć się więcej podstawowych zwrotów po ukraińsku wraz z wymową – kliknij tutaj

Nazywam się …

Мене звуть ...
Pochodzę …Я з ...
Mam ... lat.
Мені ... років.
Jestem żonaty. / Jestem zamężna. / Nie jestem żonaty. / Nie jestem zamężna.1. Я одружений./ Я неодружений. 2. Я заміжня./ Я незаміжня.
Podróżuję sam. / Podróżuję sama. / Nie podróżuję sam. / Nie podróżuję sama.1. Я мандрую один./ Я мандрую не один. 2. Я мандрую одна./ Я мандрую не одна.
Podróżuję z ...
Я мандрую з ...
Nie mówię po ukraińsku.
Я не розмовляю українською мовою.
Nie rozumiem tego. (m / f)
Я цього не розумію.
Czy mówi pan po...? / Czy mówi pani po...? (m/f)
Ви розмовляєте ... ?

Jak nauczyć się ukraińskiego? 

Wymowa

W ukraińskim istnieją reguły wymowy poszczególnych zbitek liter, które będziesz przyswajał(a) z początkiem kursu językowego.

Pamiętaj, że skuteczna komunikacja, czyli główny cel nauki każdego języka, jest możliwa tylko po opanowaniu fonetyki. Dlatego tak ważne jest, żebyś na początku nauczył(a) się ukraińskiego alfabetu i dźwięków odpowiadających poszczególnym literom. Na szczęście Polakom wymowa ta nie sprawia specjalnych trudności.

Słownictwo

Kolejną składową kompetencji językowych jest budowanie zasobu słownictwa. Dzięki niemu będziesz mogła/mógł tworzyć zdania w różnych czasach tego ukraińskiego, a w rezultacie – mówić po ukraińsku!

Od razu nastaw się na systematyczne powtarzanie raz poznanych słówek. Jak robić to umiejętnie i nie zanudzić się? Najlepszy jest system SRS, bo sam planuje dla Ciebie sesje powtórkowe, a Ty uczysz się efektywnie i szybko. Tutaj możesz przetestować kurs ukraińskiego  za darmo , który bazuje na algorytmie z SRS.

Słuchanie

Jest ważne na każdym etapie nauki, a zmieniają się tylko nagrania, których słuchasz. Na początku mogą to być materiały dydaktyczne, dostosowane do początkujących adeptów języka, jednak później warto przestawić się na filmy, programy, czy audycje radiowe adresowane do Ukraińców.

Przykładowo na YouTube’ie znajdziesz różne ukraińskojęzyczne produkcje. Zachęcam Cię też do osłuchiwania się z językiem obecnym w ukraińskim radio, np. Hromadske Radio lub Radio Svoboda. Stacje te znajdziesz w Internecie.

Gramatyka

Jest tak samo ważna jak słownictwo, ponieważ jedno bez drugiego nie pozwala na posługiwanie się żadnym językiem. Warto więc poświęcić czas na przyswojenie najważniejszych reguł gramatycznych. Nie mówię tu jednak o samej teorii, ale o wzbogaceniu jej o praktyczne ćwiczenia. Najlepszym wyborem jest zakup dobrej książki do gramatyki ukraińskiej i systematyczne poszerzanie swoich kompetencji w tym zakresie.

Nauka ukraińskiego – czy ukraiński jest trudny?

Ciężko jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Łatwiej jest podzielić język na segmenty i się do nich odnieść. Np. w przypadku Polaków uczących się ukraińskiego opanowanie słownictwa i wymowy nie powinno sprawiać większych problemów z racji licznych podobieństw i wspólnego pochodzenia z grupy języków słowiańskich.

Z gramatyką bywa różnie, bowiem niektórym jej nauka sprawia niezwykłą przyjemność, a inni próbują na siłę się bez niej obejść. Najlepiej więc jak sam(a) przekonasz się w praktyce, podejmując to wyzwanie 🙂.

Certyfikaty i egzaminy

Egzamin z języka ukraińskiego na poziomie B1, B2, C1 lub C2 można zdawać na Uniwersytecie Warszawskim. Nie trzeba studiować tam, by móc podejść do egzaminu i otrzymać certyfikat – uczelnia daje tę możliwość każdej chętnej osobie. Na stronie internetowej Uniwersytetu można znaleźć wymagania obowiązujące na każdy z wyżej wymienionych poziomów znajomości ukraińskiego.

Podsumowanie – 7 sprawdzonych rad, jak uczyć się ukraińskiego (samodzielnie)

  1. Zapisz swój plan działania. Uwzględnij w nim nie tylko metody, z których będziesz korzystać i czas, który planujesz poświęcać na naukę, ale także konkretne cele, które chcesz osiągnąć. Może to być np. opanowanie cyrylicy, odmiany rzeczowników, słownictwa związanego z pracą itp. Próbuj wyznaczać sobie deadline’y, ale nie bój się modyfikować planu.
  2. Na naukę poświęcaj tylko tyle czasu dziennie, ile jesteś w stanie spędzić w pełnym skupieniu. Wiem, że to zależy od indywidualnych uwarunkowań, ale zwykle lepsze rezultaty daje tryb „mniej, a częściej”.
  3. Ucz się słownictwa z głową, czyli razem z ukraińską wymową (w żadnym wypadku nie próbuj czytać liter „po polsku”). Mów jak najwięcej – do siebie lub znajdź w Internecie/szkole kompana do nauki.
  4. Dbaj o regularne powtórki. Przed brakiem samodyscypliny uchroni Cię rozpoczęcie kursu online, który bazuje na metodzie SRS. W ten sposób nie tracisz czasu, tylko faktycznie poszerzasz zasób słownictwa.
  5. Poświęcaj czas na gramatykę i poznanie języka „od podszewki”. Nie próbuj na siłę oszczędzić czasu poprzez tylko pobieżne czytanie regułek gramatycznych, które szybko wylatują z głowy.
  6. Nie ograniczaj się tylko do teorii, owszem, poznawaj informacje o zasadach gramatycznych, ale każdy temat przerabiaj z dużą liczbą ćwiczeń. Oprócz książki do gramatyki trenuj budowę zdań na kursie online i przeglądaj zadania dostępne za darmo sieci.
  7. Wybierz jedno główne źródło wiedzy na temat rosyjskiego, np. kurs online lub korepetycje, ale nie ograniczaj się do niego. Otaczaj się językiem każdego dnia. Przeglądaj filmiki do nauki, szukaj ukraińskich seriali (na początku np. z napisami polskimi, potem z ukraińskimi, aż w końcu bez żadnego tłumaczenia) lub innych materiałów obcowania z językiem w Internecie.

Rozpocznij Twoją darmową wersję testową kursu ukraińskiego online (24 h)

Ucząc się języka ukraińskiego, nie sposób pominąć kultury i historii naszego sąsiada. Jej zgłębianie będzie dla Ciebie kolejnym ciekawym doświadczeniem, a w przyszłości być może zaowocuje podróżą do najpiękniejszych miast Ukrainy, np. Kijowa, czy Lwowa. Musisz bowiem wiedzieć, że ten kraj ma wiele do zaoferowania pod względem atrakcji turystycznych!

Anna Zwolinska